|
Urodził się
5.03.1901 w Gwoźnicy na Rzeszowszczyźnie. W 1918 wstąpił do
Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1920 brał udział w wojnie
polsko-radzieckiej, później podjął studia polonistyczne na
Uniwersytecie Jagiellońskim.
W okresie międzywojennym pracował jako nauczyciel w
gimnazjach, a w 1937 wyjechał do Francji jako stypendysta. W
1939 podjął pracę we Lwowie jako bibliotekarz w Ossolineum i
redagował dział poezji „Nowych Widnokręgów”.
Po wojnie pełnił wiele funkcji publicznych i był pierwszym
prezesem Związku Zawodowego Literatów Polskich.
Od 1955 zamieszkał w Warszawie. Współredagował różne pisma
literackie: „Odrodzenie”, „Przegląd Kulturalny”,
„Poezję” i „Miesięcznik Literacki”.
Zmarł 6.10.1970 w Warszawie. |
|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutował w roku 1922 wierszem Cieśle w miesięczniku „Skamander”.
Następnie wydał tomy poezji Śruby (1925) i Oburącz
(1926). Już w latach dwudziestych Przyboś podjął i propagował
nową formę poezji alternatywnej. Wiersze należące do
pierwszych zbiorów są realizacją tych założeń, w których
następuje rezygnacja z tradycyjnej formy utworu poetyckiego,
zastępując ją wolnym wierszem.
W latach trzydziestych w wydanych zbiorach
poezji Z ponad (1930), W głąb lasu (1932) i
Równanie serca (1938) pojawiają się już tematy bardziej
tradycyjne: motywy miłosne, opisy krajobrazu przyrodniczego,
transpozycje budowli architektonicznych czy problemy wsi.
LATA PO 1945
Zbiory bezpośrednio powojenne Póki my
żyjemy (1944) i Miejsce na ziemi (1945) obejmują
doświadczenia wojenne i wzruszenia patriotyczne. W
późniejszych latach ukazały się tomy: Najmniej słów
(1955), Narzędzie ze światła (1958), Próba całości
(1961), Więcej o manifest (1962), Na znak
(1965), Kwiat nieznany (1968).
Jednocześnie Przyboś patronował
awangardowym poszukiwaniom młodych poetów i podejmował z nimi
polemiczne dyskusje, nawiązując tym samym do wcześniejszych
poczynań z lat dwudziestych. Potwierdza estetyczne i
światopoglądowe przekonania w wiarę społecznej funkcji poezji,
radykalnie przeciwstawnej prozie.
Na przełomie lat pięćdziesiątych i
sześćdziesiątych poeta wydał kilka zbiorów szkiców: dwutomową
Linie i gwar (1959), dwutomowy Sens poetycki
(1967) i Zapiski bez daty (1970). Zbiory te gromadzą
eseje, artykuły i recenzje z okresu przed- i powojennego.
Przyboś jest także autorem książki
Czytając Mickiewicza (1950) i antologii pieśni ludowych
Jabłoneczka (1953). |
