Andrzejewski
Brandys
Broniewski
Brzechwa
Dąbrowska
Dygat
Gałczyński
Głowacki
Gombrowicz
Herbert
Herling-Grudziński
Hłasko

 
 

Irzykowski
Iwaszkiewicz
Konwicki
Kisielewski
Kruczkowski
Lem
Leśmian
Łysiak
Miłosz
Mrożek
Nałkowska
Newerly



Parandowski
Przyboś
Putrament
Różewicz
Słonimski
Staff
Szymborska
Tuwim
Tyrmand
Witkiewicz-Witkacy
Żeleński (BOY)
Żukrowski

 

LEON KRUCZKOWSKI

Urodził się 28.06.1900 w Krakowie. W 1918 ukończył wydział chemii krakowskiej Wyższej Szkoły Przemysłowej, po czym w 1920 uczestniczył w wojnie polsko-radzieckiej. Po powrocie do Krakowa w 1933 rozpoczął działalność w lewicowych organizacjach społecznych i kulturalnych. W latach 1935-1936 był członkiem zarządu Związku Zawodowego Literatów Polskich.
W okresie międzywojennym współpracował z wieloma pismami m.inn. Gazetą Literacką”, „Wiadomościami Literackimi”„Europą”, „Sygnałami”, „Lewarem”. Po kampanii wrześniowej 1939 znalazł się w niewoli. Przebywał w obozach jenieckich Arnswalde i Gross-Born. Po powrocie do kraju w 1945 został działaczem społecznym i politycznym, pełniąc znaczące funkcje polityczne. W latach 1949-1956 pełnił także funkcję prezesa Związku Literatów Polskich.
Zmarł 1.08.1962 w Warszawie.

DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939

Debiutował opowiadaniem satyrycznym Niebezpieczna zabawa (1918) i wierszami wydrukowanymi w piśmie „Maski” (1919). Jedyny tom poetycki w których podejmuje tematykę społeczną Młoty nad światem opublikował w 1928 roku. W roku 1932 wydaje najgłośniejszą ze swoich powieści Kordian i cham. Jest to powieść historyczna, zawierająca podtekst polityczny. Dwie następne powieści Pawie pióra (1935) i Sidła (1937) podejmują temat różnych środowisk społecznych, wiejskiego i inteligenckiego. Jako dramaturg przygotował widowisko Proletariat (1936) i napisał satyryczny dramat o hitlerowskich Niemczech Bohater naszych czasów (1935).

W publicystyce pisarza wyraźnie zaznaczają się poglądy lewicowe i są częściowo dokumentem jego działalności publicznej. Najbardziej znane jego utwory publicystyczne to przedwojenne Człowiek i powszedniość (1936), W klimacie dyktatury (1938), Dlaczego jestem socjalistą (1938).

LATA PO 1945

Po wojnie w utworach Odwety (1948) i Odwiedziny (1955) podejmuje temat powojennych przemian ustrojowych i konfliktów społecznych. W roku 1949 ukazuje się jego najgłośniejszy dramat Niemcy, będący próbą wyjaśnienia przyczyn, dla których ideologia faszystowska mogła opanować i zniewolić społeczeństwo niemieckie. Późniejsze dramaty dotyczą zagadnień etycznych, wierności idei w dramacie Juliusz i Ethel (1954), wolności jednostki wobec przymusów historii; Pierwszy dzień wolności (1959) oraz władzy jako źródła zła w utworze Śmierć gubernatora (1961).

W 1963 wydał tom opowiadań Szkice z piekła uczciwych, które są próbą rozrachunku z okresem stalinizmu. W opowiadaniach tych pokazuje dramatyczne rozczarowania komunistów, które nie powodują jednak zmiany ich postawy ideowej.

Utwory publicystyczne wydane już po wojnie Spotkania i konfrontacje (1950), Prawo do kultury (1952), Wśród swoich i obcych (1954) oraz dwutomowe wydanie Literatury i polityki (1971), wybór z jego twórczości po śmierci pisarza.

 


Copyright Krisand 2000-2006
SALAMANDRA