|
DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939
Debiutował opowiadaniem satyrycznym Niebezpieczna zabawa
(1918) i wierszami wydrukowanymi w piśmie „Maski” (1919).
Jedyny tom poetycki w których podejmuje tematykę społeczną
Młoty nad światem opublikował w 1928 roku. W roku 1932
wydaje najgłośniejszą ze swoich powieści Kordian i cham.
Jest to powieść historyczna, zawierająca podtekst polityczny.
Dwie następne powieści Pawie pióra (1935) i Sidła
(1937) podejmują temat różnych środowisk społecznych,
wiejskiego i inteligenckiego. Jako dramaturg przygotował
widowisko Proletariat (1936) i napisał satyryczny
dramat o hitlerowskich Niemczech Bohater naszych czasów
(1935).
W publicystyce pisarza wyraźnie zaznaczają
się poglądy lewicowe i są częściowo dokumentem jego
działalności publicznej. Najbardziej znane jego utwory
publicystyczne to przedwojenne Człowiek i powszedniość
(1936), W klimacie dyktatury (1938), Dlaczego jestem
socjalistą (1938).
LATA PO 1945
Po wojnie w utworach
Odwety (1948) i Odwiedziny (1955) podejmuje temat
powojennych przemian ustrojowych i konfliktów społecznych. W
roku 1949 ukazuje się jego najgłośniejszy dramat Niemcy,
będący próbą wyjaśnienia przyczyn, dla których ideologia
faszystowska mogła opanować i zniewolić społeczeństwo
niemieckie. Późniejsze dramaty dotyczą zagadnień etycznych,
wierności idei w dramacie Juliusz i Ethel (1954),
wolności jednostki wobec przymusów historii; Pierwszy dzień
wolności (1959) oraz władzy jako źródła zła w utworze
Śmierć gubernatora (1961).
W 1963 wydał tom opowiadań Szkice z
piekła uczciwych, które są próbą rozrachunku z okresem
stalinizmu. W opowiadaniach tych pokazuje dramatyczne
rozczarowania komunistów, które nie powodują jednak zmiany ich
postawy ideowej.
Utwory publicystyczne wydane już po wojnie
Spotkania i konfrontacje (1950), Prawo do kultury
(1952), Wśród swoich i obcych (1954) oraz dwutomowe
wydanie Literatury i polityki (1971), wybór z jego
twórczości po śmierci pisarza. |