Andrzejewski
Brandys
Broniewski
Brzechwa
Dąbrowska
Dygat
Gałczyński
Głowacki
Gombrowicz
Herbert
Herling-Grudziński
Hłasko

 
 

Irzykowski
Iwaszkiewicz
Konwicki
Kisielewski
Kruczkowski
Lem
Leśmian
Łysiak
Miłosz
Mrożek
Nałkowska
Newerly



Parandowski
Przyboś
Putrament
Różewicz
Słonimski
Staff
Szymborska
Tuwim
Tyrmand
Witkiewicz-Witkacy
Żeleński (BOY)
Żukrowski

 

JAN BRZECHWA

Urodził się 15.08.1898 roku w Żmerynce na Podolu. Prawdziwe nazwisko Jan Wiktor Leśmian. Podjął studia medyczne w Kazaniu, następnie studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1920-21 wziął udział jako ochotnik w wojnie polsko-radzieckiej. Z wykształcenia - prawnik specjalista w dziedzinie prawa autorskiego, z zamiłowania - poeta, satyryk, tłumacz, autor popularnych utworów dla dzieci. Stryjeczny brat Bolesława Leśmiana, który jednak nie uznawał jego twórczości za prawdziwą literaturę.

Zawodowo pracował jako radca prawny, zajmując się ochroną praw autorskich, w latach 1924-39 w Związku Artystów i Kompozytorów Scenicznych (ZAiKS), w latach 1945-48 w Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” i ponownie w ZAiKS. W latach 1953-55 był prezesem Rady ZAiKS, a od 1957 roku przewodniczącym Zarządu. W latach 1958-66 był członkiem Zarządu Polskiego PEN Clubu. W 1965 roku otrzymał nagrodę I stopnia ministra kultury i sztuki za całokształt twórczości.

DEBIUT I TWÓRCZOŚĆ PRZED 1939

Debiut Brzechwy przypadł na rok 1915, kiedy to opublikował pierwsze wiersze w piotrogrodzkim „Sztandarze” i kijowskich „Kłosach Ukraińskich”. Od 1918 pisał satyryczne teksty kabaretowe posługując się pseudonimem: Szerszeń i Szer-Szeń. Utwory liryczne publikował w „Skamandrze” i „Wiadomościach Literackich”. Wydał kilka tomików poetyckich: „Oblicza zamyślone” (1926), „Talizmany” (1929), „Trzeci krąg” (1932), „Piołun i obłok” (1935). Tematyka żydowska pojawiała się wyłącznie w utworach satyrycznych, na przykład w sztuce scenicznej „Moryc” (1927) napisanej wspólnie z Tuwimem i Hemarem.

Popularność zdobył jako twórca wierszy dla dzieci, między innymi: „Tańcowała igła z nitką” (1938), „Kaczka Dziwaczka” (1939).

LATA PO 1945

Po wojnie opublikował „Przygody pchły szachrajki” (1946), „Brzechwa dzieciom” (1953) oraz powieści „Akademia Pana Kleksa” (1946). Opublikował także wspomnienia pod tytułem „Gdy owoc dojrzewa” (1958). Tłumaczył literaturę dziecięcą oraz utwory dramatyczne z języka rosyjskiego, wśród nich również dzieła Czechowa. Pseudonimem „Jan Brzechwa” posługiwał się od 1946, natomiast pod prawdziwym nazwiskiem publikował artykuły z dziedziny prawa. Zmarł 2 lipca 1966 roku.

 


Copyright Krisand 2000-2006
SALAMANDRA