LATA 1945 - 1956

Świadectwem doświadczenia wojennego jest zbiór napisanych podczas wojny opowiadań Noc (1945), niektóre opowiadania z tomu Złoty lis (1955) oraz cykl pisanych wraz z Cz. Miłoszem listów-esejów Legendy nowoczesności (wyd. 1996). W roku 1948 wydał najgłośniejszą ze swoich powieści: Popiół i diament w której pisarz pokazuje dramat pokolenia i środowiska Armii Krajowej, rejestrując nastroje i postawy społeczeństwa polskiego, postawionego wobec historycznej zmiany.
W okresie stalinizmu wydał zbiór propagandowych szkiców Partia i twórczość pisarza (1952), O człowieku radzieckim (1951) i satyryczną powiastkę Wojna skuteczna, czyli Opis bitew i potyczek z Zadufkami (1953). Po przełomie w roku 1956 pisarz porzucił światopogląd marksistowski, dokonując rozrachunku w opowiadaniu Wielki lament papierowej głowy. Krytycyzm wobec wszelkich dogmatyzmów wyraża również w innych utworach wydanych w kolejnych latach: Ciemności kryją ziemię (1956) o Św. Inkwizycji w Hiszpanii.

LATA 1956 - 1980

Bramy raju (1960) z okresu średniowiecznych wypraw krzyżowych oraz Idzie skacząc po górach (1963) o współczesnej kulturze europejskiej w jej wymiarze masowym i elitarnym.
Powieści powstałe w latach 60 są opisem rzeczywistości politycznej tego okresu. Miazga wydana w fragmentach w 1966 roku (całość w 1979 w drugim obiegu) oraz Apelacja z 1968, w której realia polityczne są opisane z perspektywy pacjenta szpitala psychiatrycznego.
Owocem twórczości lat siedemdziesiątych są powieści: Teraz na ciebie zagłada (1976); Już prawie nic (1979); Nikt (1983) oraz autobiograficzne Nowe opowiadania (1980).
Już po śmierci pisarza w roku 1987 wydane zostały dzienniki o charakterze autobiograficzno-intelektualnym w tomie Rozmowa z cieniem i dwutomowym zbiorze Z dnia na dzień.